Wetenschappelijke methode: bewijs, twijfel en betrouwbaarheid

Wat is de wetenschappelijke methode?

Een manier om kennis systematisch te toetsen. Waarneming, hypothese, test en kritiek horen erbij.

Wat is een hypothese?

Een toetsbare verwachting of verklaring. Goede hypotheses kunnen weerlegd worden.

Wat is een experiment?

Een gecontroleerde test om oorzaak en gevolg te onderzoeken. Controle maakt vergelijking mogelijk.

Wat is peer review?

Andere experts beoordelen onderzoek voor publicatie. Het verkleint fouten, maar maakt wetenschap niet foutloos.

Wat is correlatie?

Twee dingen hangen statistisch samen. Dat bewijst nog niet dat het ene het andere veroorzaakt.

Wat is causaliteit?

Oorzaak en gevolg. Causaliteit vraagt sterker bewijs dan alleen samenhang.

Wat is reproduceerbaarheid?

Onderzoek moet opnieuw vergelijkbare resultaten kunnen geven. Dat versterkt betrouwbaarheid.

Wat is bias in onderzoek?

Systematische vertekening in opzet, data of interpretatie. Bias kan conclusies scheef trekken.

Wat is een placebo?

Een schijnbehandeling zonder werkzame stof. Het helpt echte effecten beter herkennen.

Wat is falsifieerbaarheid?

Een claim moet in principe weerlegd kunnen worden. Anders is toetsing moeilijk.

Waarom verandert wetenschap van mening?

Nieuwe data kunnen oude ideeën verbeteren. Twijfel en correctie zijn juist onderdeel van wetenschap.

Wat is consensus in wetenschap?

Brede overeenstemming onder experts op basis van bewijs. Consensus is geen stemming, maar opgebouwde kennis.

Waarom is bronkritiek belangrijk?

Niet elke claim is even betrouwbaar. Bron, methode en belangen maken verschil.

Wat leert de geschiedenis van wetenschap?

Kennis groeit door meten, kritiek en samenwerking. Fouten worden soms pas later zichtbaar.

Waarom is wetenschappelijke geletterdheid belangrijk?

Je kunt claims beter beoordelen. Dat helpt bij gezondheid, klimaat, technologie en beleid.