Wereldorde: invloed door regels, machtspolen en legitimiteit
Ontdek in 20 kaarten hoe machtsverdeling, internationale regels, instituties en legitimiteit samen bepalen hoe stabiel en rechtvaardig een wereldorde is.
Een wereldorde is het patroon van macht, regels, instellingen en verwachtingen dat het internationale gedrag structureert.
Back
Machtsverhoudingen, formele regels, internationale organisaties, economische netwerken en gedeelde ideeën over legitiem gedrag.
Back
Unipolariteit is een systeem waarin één staat duidelijk sterker is dan alle andere grote machten.
Back
Bipolariteit is een systeem waarin twee dominante machten of machtsblokken tegenover elkaar staan.
Back
Multipolariteit is een systeem waarin meerdere grote machten betekenisvolle invloed en handelingsruimte hebben.
Back
De machtsbalans is een situatie waarin staten voorkomen dat één macht overheerst door eigen kracht of coalities op te bouwen.
Back
Hegemonie is overwegende invloed van één macht, die niet alleen op dwang maar ook op regels, instituties en instemming kan rusten.
Back
Soevereiniteit betekent dat een staat het hoogste gezag over zijn grondgebied en bevolking claimt en extern als zelfstandig geldt.
Back
Legitimiteit is de overtuiging dat macht, regels of besluiten terecht en aanvaardbaar zijn.
Back
Legitieme regels worden vaker vrijwillig gevolgd, waardoor minder dwang nodig is en samenwerking duurzamer wordt.
Back
Internationaal recht bestaat uit regels en beginselen die staten en andere internationale actoren juridisch binden.
Back
Handhaving is ongelijk, belangen botsen en machtige staten kunnen soms hogere kosten vermijden of regels verschillend uitleggen.
Back
Dat zijn duurzame regels en organisaties die verwachtingen ordenen, informatie delen en samenwerking mogelijk maken.
Back
Ze leggen procedures vast, verhogen reputatiekosten, maken gedrag zichtbaar en geven kleinere staten soms een stem.
Back
Sterke staten kunnen instituties ontwerpen, financieren of gebruiken om hun voorkeuren breed en duurzaam te verankeren.
Back
Een revisionistische macht wil belangrijke onderdelen van de bestaande orde, zoals grenzen, regels of invloed, veranderen.
Back
Een status-quo-macht wil de belangrijkste regels en machtsverhoudingen van de bestaande orde behouden.
Back
Opkomende en gevestigde machten zijn onzeker over intenties, status en toekomstige verhoudingen, wat wantrouwen vergroot.
Back
Wanneer zij macht kan begrenzen, conflicten kan verwerken, regels kan aanpassen en voldoende legitimiteit behoudt.
Back
Orde rust nooit alleen op macht of regels: zij blijft bestaan wanneer capaciteit, belangen en legitimiteit elkaar voldoende ondersteunen.
Back